Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Bağlama Merasimi’nde yaptığı konuşmada, gelecek yılın bütçe büyüklüklerini ve ekonomi politikalarının önceliklerini açıkladı. Törende, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yer aldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif, AK Parti hükümetlerinin 25’inci, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin 9’uncu bütçesi olarak 230 kamu idaresini kapsıyor. Yılmaz; yatırım, istihdam, üretim ve ihracatı destekleyen bir anlayışla hazırlanan bütçeyi “dayanıklılık, refah ve dönüşüm” bütçesi olarak nitelendirerek, dezenflasyon sürecinin desteklenmesi, mali disiplinin korunması ve toplumsal refahın artırılmasının öncelikler arasında yer aldığını söyledi.
2027 bütçesinde 27 trilyon 276 milyar 100 milyon lira gider ve 23 trilyon 408 milyar lira gelir öngörüldü. Bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar 100 milyon liraya ulaşması bekleniyor. Giderlerin milli gelire oranının yüzde 24,5, gelirlerin yüzde 21 ve bütçe açığının yüzde 3,5 olması hedefleniyor. Deprem harcamaları hariç tutulduğunda açığın milli gelire oranının yüzde 2,8 seviyesinde gerçekleşmesi hesaplanıyor.
Bütçede Millî Eğitim Bakanlığı için 2 trilyon 459 milyar, yükseköğretim kurumları için 872 milyar lira kaynak planlandı. Böylece toplam eğitim harcamaları 3 trilyon 747 milyar liraya ulaşacak ve merkezi yönetim bütçesinin yüzde 13,7’sini oluşturacak. Sağlık hizmetleri için merkezi yönetim bütçesinden 2 trilyon 134 milyar lira ayrılırken, üniversiteler ve Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden yapılan harcamalarla birlikte sağlık alanındaki toplam kaynağın 4 trilyon 532 milyar liraya ulaşması bekleniyor. Koruyucu sağlık hizmetleri için 587 milyar, tedavi edici sağlık hizmetleri için yaklaşık 1 trilyon 539 milyar lira kaynak gösterildi. Eğitim ve sağlık alanlarındaki toplam kaynak 8,3 trilyon lirayı aşıyor. Savunma harcamalarına 2 trilyon 206 milyar, iç güvenlik harcamalarına 1 trilyon 248 milyar lira olmak üzere toplam 3 trilyon 454 milyar lira kaynak ayrılacak. Millî Savunma Bakanlığı’nın silah, mühimmat ve savunma sistemleri alımlarına yönelik ödeneklerinde yüzde 229 artış öngörüldü.
Sosyal yardım ve destekler için 1 trilyon 341 milyar lira ayrılacak. Sosyal konut finansmanına yönelik kaynak yüzde 150 artışla 250 milyar liraya çıkarılacak. Ödeme gücü olmayan vatandaşların sağlık primleri için 186 milyar, yaşlılık ve engelli aylıkları için 132 milyar, engellilerin evde bakım desteği için 109 milyar, doğum yardımları için 84 milyar lira ödenek öngörüldü. Enerji sübvansiyonları için 605 milyar lira kaynak ayrıldı. Yılmaz, mesken abonelerinde düşük tüketim kademesindeki doğal gaz faturalarının yüzde 56’sının, elektrik faturalarının ise yüzde 53’ünün devlet tarafından karşılandığını hatırlattı. Enerji desteklerinin toplam tutarı geçen yıla göre yüzde 62 arttı.
Tarım sektörüne vergi harcamaları, tarımsal krediler, yatırım ödenekleri ve destek programları dahil toplam 1 trilyon 305 milyar lira kaynak planlandı. Çiftçilerin mazot maliyetinin yüzde 50’sinin, gübre maliyetinin yüzde 25’inin karşılanması uygulamasının devam edeceği bildirildi. Tarımsal kredilerde faiz giderlerinin ortalama yüzde 70’i de Hazine tarafından karşılanacak.
Afetlere dirençli şehirlerin oluşturulması amacıyla kentsel dönüşüm ödenekleri yüzde 176 artışla 276 milyar liraya çıkarılacak. Yılmaz, 2023-2026 döneminde deprem bölgesinin yeniden inşası için güncel fiyatlarla 5,4 trilyon lira harcama yapılmış olacağını kaydetti.
2027 yılı bütçesinde toplam gelir hedefi 23 trilyon 408 milyar lira olarak belirlendi. Bunun 19 trilyon 905 milyar lirasının vergi gelirlerinden karşılanması bekleniyor. Katma Değer Vergisi’nden 5 trilyon 681 milyar, Gelir Vergisi’nden 5 trilyon 533 milyar, Özel Tüketim Vergisi’nden 3 trilyon 284 milyar, Kurumlar Vergisi’nden 2 trilyon 223 milyar lira gelir hedefleniyor.
Yatırımların teşvik edilmesi için 1 trilyon 40 milyar, Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetleri için 368 milyar lira vergi harcaması planlandı. İki kalemin toplamı 1 trilyon 408 milyar liraya ulaşıyor. Ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu işveren prim desteği için 351 milyar, esnaf kredilerinin sübvansiyonu için 92 milyar, ihracat destekleri için 65 milyar ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın teşvik ödemeleri için 73 milyar lira kaynak öngörüldü.
-
Bütçenin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımında en büyük kalem 10 trilyon 240 milyar lirayla cari transferler oldu. Personel giderleri için 7 trilyon 117 milyar, faiz giderleri için 3 trilyon 975 milyar, mal ve hizmet alımları için 2 trilyon 184 milyar lira ödenek ayrıldı. Sermaye giderleri 1 trilyon 855 milyar, sermaye transferleri 750 milyar lirayı buldu.
-
Yılmaz, ekonominin 2025’te yüzde 3,7 büyüdüğünü, 2026’nın yüzde 3,3 büyümeyle tamamlanmasının beklendiğini ifade etti. 2027’de büyümenin yüzde 4,2’ye, 2029’da ise yüzde 5’e ulaşması hedefleniyor. Enflasyonun 2026’da yüzde 28,4, 2027 sonunda yüzde 21 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor. Seyahat gelirlerinin 64,5 milyar dolara ulaşması, cari işlemler açığının milli gelire oranının ise 2026’daki yüzde 2,6 seviyesinden 2027’de yüzde 1,9’a gerilemesi hedefleniyor.
-
2026 yılı için yıl sonu bütçe gideri tahmini 19 trilyon 660 milyar liraya, gelir tahmini ise 17 trilyon 28 milyar liraya yükseltildi. Bütçe açığının milli gelire oranının, başlangıçta öngörülen yüzde 3,5’ten yüzde 3,1’e gerilemesi bekleniyor.
-
2027 Yılı Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmelerinin 21 Ekim’de başlayıp 27 Kasım’da tamamlanması planlanıyor. Takvime göre Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 21 Ekim’de Komisyon’a sunum yapacak. Sunumun ardından Komisyon çalışmalarına bir hafta ara verilecek.
